Η σημαντική συμβολή του κλάδου της ζυθοποιίας στην ελληνική οικονομία, αλλά και οι σύγχρονες εξελίξεις στην αγορά μπύρας, αναδεικνύονται μέσα από τη μελέτη «Ο κλάδος της Ζυθοποιίας στην Ελλάδα: Τάσεις, συμβολή στην οικονομία και προκλήσεις» του ΙΟΒΕ, η οποία παρουσιάστηκε χτες 31 Μαρτίου, με την υποστήριξη της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας.
Ο κλάδος βρίσκεται σε φάση επαναπροσδιορισμού, έχοντας αφήσει πίσω τη μακρά περίοδο ύφεσης της προηγούμενης δεκαετίας. Το 2024 η παραγωγή ανήλθε στα 4,31 εκατ. εκατόλιτρα, ενώ η κατανάλωση έφτασε κοντά στα προ κρίσης επίπεδα, πριν καταγράψει νέα υποχώρηση το 2025 της τάξης του 5%. Παράλληλα, ο κύκλος εργασιών διαμορφώθηκε στα 626 εκατ. ευρώ, επηρεασμένος και από τις πληθωριστικές πιέσεις.
Η ελληνική αγορά παραμένει σχετικά «ρηχή» σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με κατά κεφαλήν κατανάλωση μόλις 41 λίτρα, στοιχείο που υποδηλώνει σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης, αλλά και ευαισθησία στις οικονομικές συνθήκες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η μετατόπιση της κατανάλωσης: τα τελευταία χρόνια ενισχύεται σταθερά το λιανεμπόριο, ενώ η επιτόπια κατανάλωση σε εστίαση και φιλοξενία χάνει μερίδιο, ακόμη και σε περιβάλλον αυξημένων τουριστικών ροών. Η αλλαγή αυτή επηρεάζει άμεσα τη στρατηγική των brands, τη διανομή αλλά και την εμπορική πολιτική.
Την ίδια στιγμή, η δομή της αγοράς γίνεται σαφώς πιο πολυφωνική. Σήμερα λειτουργούν περίπου 76 ζυθοποιίες, με τις μικροζυθοποιίες να αποτελούν βασικό μοχλό ανάπτυξης και διαφοροποίησης. Η αύξηση των διαθέσιμων ετικετών, η ενίσχυση των ελληνικών brands, αλλά και η άνοδος κατηγοριών όπως οι μπύρες χωρίς αλκοόλ, διαμορφώνουν ένα πιο σύνθετο και απαιτητικό καταναλωτικό τοπίο.
Αυτή η εξέλιξη αποτυπώνεται και στα μερίδια αγοράς: οι δύο μεγαλύτεροι παίκτες διατηρούν την κυριαρχία τους, αλλά με σημαντικά μειωμένα ποσοστά σε σχέση με το παρελθόν, ενώ η συνολική συγκέντρωση της αγοράς έχει μειωθεί αισθητά. Παράλληλα, οι εισαγωγές (39 εκατ. ευρώ) υπερβαίνουν πλέον τις εξαγωγές (35 εκατ. ευρώ), ενισχύοντας τον ανταγωνισμό και τη διείσδυση διεθνών σημάτων, την ώρα που οι ελληνικές εξαγωγές έχουν διπλασιαστεί σε σχέση με την προ του 2010 περίοδο.
Σε επίπεδο οικονομικής συμβολής, ο κλάδος λειτουργεί ως ισχυρός πολλαπλασιαστής αξίας. Η συνολική επίδραση στην οικονομία φτάνει τα 2,04 δισ. ευρώ (0,86% του ΑΕΠ), ενώ η άμεση και έμμεση προστιθέμενη αξία της ζυθοποιίας ανέρχεται στα 576 εκατ. ευρώ. Για κάθε 1 ευρώ που δημιουργείται στον κλάδο, προκύπτουν επιπλέον 9,3 ευρώ στην ευρύτερη οικονομία.
Αντίστοιχα ισχυρή είναι η επίδραση στην απασχόληση, με περίπου 73.000 θέσεις εργασίας να συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη ζυθοποιία, κυρίως μέσω της εστίασης και του τουρισμού. Ενδεικτικά, κάθε μία θέση εργασίας στον κλάδο υποστηρίζει επιπλέον 39 θέσεις στην οικονομία.
Σε φορολογικό πεδίο, τα συνολικά έσοδα που συνδέονται με τη ζυθοποιία φτάνουν τα 1,53 δισ. ευρώ σε όλη την αλυσίδα αξίας, εκ των οποίων 427 εκατ. ευρώ προκύπτουν άμεσα και έμμεσα από τον ίδιο τον κλάδο. Παρά τα σημαντικά αυτά μεγέθη, η κερδοφορία εμφανίζει πίεση, με το περιθώριο καθαρού κέρδους να διαμορφώνεται στο 10,5%, χαμηλότερα από τα ιστορικά επίπεδα, λόγω αυξημένου κόστους και εντονότερου ανταγωνισμού.
Συνολικά, η ελληνική αγορά μπίρας εισέρχεται σε μια πιο ώριμη φάση: με μεγαλύτερη ποικιλία, εντονότερο ανταγωνισμό, πιο απαιτητικούς καταναλωτές και σαφείς μετατοπίσεις στα κανάλια κατανάλωσης. Για τους επαγγελματίες του κλάδου, οι αλλαγές αυτές δημιουργούν ταυτόχρονα προκλήσεις αλλά και σημαντικές ευκαιρίες επανατοποθέτησης.
